12 november 2017: Leesbaar Groningen in Leegkerk

Op zondagmiddag 12 november zal tijdens de Culturele Zondag in de kerk van Leegkerk de Leesbaar Groningen-kaart verder worden vormgegeven. De redacteuren geven uitleg over de ideeën achter deze bijzondere presentatievorm en het publiek kan deze middag helpen om deze unieke literaire kaart van Groningen te vullen.

Op deze middag kunt u vanaf 15:30 u. kennismaken met de redactie van de kaart (o.a. literatuurwetenschapper/schrijver Louis Stiller en dichter/Groninger cultuurspecialist Jan Glas) die in discussie gaan met literatuurdeskundige Maarten Praamstra (stichting Literaire Activiteiten Groningen) over ‘de literaire canon’ van Groningen. Welke citaten mogen absoluut niet ontbreken op deze kaart en wat zijn de belangrijkste schrijvers en literaire plekken?

Bezoekers kunnen literaire citaten, fragmenten en boeken van en over Groningen voordragen en meediscussiëren over de inhoud van de kaart die volgend jaar verschijnt. We besluiten de middag met de eerste, unieke Leesbaar Groningen-quiz. De winnaar ontvangt de luxe A0-kaart van Leesbaar Amsterdam!

Kaarten en meer informatie zijn hier verkrijgbaar.

Laatste-inleverdag Leesbaar Groningen in Dagblad van het Noorden

In het Dagblad van het Noorden van maandag 12 september stond een verslag over de laatste-inleverdag van Leesbaar Groningen in Boekhandel van der Velde.

‘Het literaire geheugen van Groningen sprak’

Leesbaar Groningen Slotdag Van der Veldegeheel

door IGOR WIJNKER 

GRONINGEN – Zo’n zeshonderd citaten zijn de afgelopen maanden al aangedragen voor de literaire kaart van Groningen. Dit weekeinde was de laatste kans nog iets in te leveren. 

Terwijl buiten het asfalt bijkans smelt onder de voeten van het winkelend publiek, zitten initiatiefnemers/samenstellers Louis Stiller en Erik Nieuwenhuis zaterdagmiddag op de koele bovenverdieping van Boekhandel Van der Velde gebogen over de literaire kaart. Aan de andere kant van de tafel zit schrijver/dichter Arjen Boswijk met een A4 met drie citaten, waaronder een strofe uit het gedicht In Groningen van Kopland. „Dit gedicht heb ik in het Sterrenbos nog wel ‘ns lichtelijk aangeschoten gedeclameerd aan een heel mooi meisje. Maar dat heeft weinig indruk gemaakt. Ze wilde geen dichter, denk ik.” Nieuwenhuis: „Dat is toch dat lugubere bosje? Daar moet je ook geen meisjes mee naartoe nemen.”

De samenstellers zijn zeer tevreden over de kwantiteit en kwaliteit van de inzendingen. Stiller: “Zeshonderd, is een goede corpus om mee te werken.” „Het is voor het volk, van het volk”, zegt Nieuwenhuis, die met Stiller toch heel wat knowhow in huis heeft. „De mensen weten natuurlijk veel meer dan ons.” Stiller: „Wij wilden graag gebruik maken van het collectieve geheugen. En dat is gelukt.”

Vaste contribuant Nelleke van der Vliet (oud-bibliothecaresse) komt ook weer enkele citaten brengen, en vraagt of er nog lege plekken zijn. „Het Lauwersmeer”, zegt Nieuwenhuis. Tot hij zich plots bedenkt dat de VPRO een aantal jaar geleden schrijvers zes dagen op een woonboot op het Lauwersmeer lieten bivakkeren. Stiller schrijft het meteen op: „Daar gaan we achteraan.”

En dan verschijnt zowaar schrijver/dichter Wouter Godijn aan tafel. Hij heeft geen citaten bij zich. „Maar je kunt ons wel even helpen met dit citaat uit jouw werk dat iemand heeft ingediend”, zegt Nieuwenhuis.

‘Als mijn herinnering mij niet bedriegt verhuisde ze midden in de winter van die hotelkamer naar een woonboot. Petroleum- en gaska-chels, die niet deden wat ze moesten doen (branden), wél wat ze niet moesten doen (lekken). [Wouter Go-dijn, De liefdesmachine, Atlas Contact p.61

De schrijver van die zinnen moet even heel diep nadenken en zegt dan: „Ja… dat is het Hoendiep. Nou ja… geïnspireerd op, hè.”

Als Anton Scheepstra van Uitgeverij Passage een kwartier later ook nog arriveert, moet er een extra stoel worden gezocht. Op verzoek van de samenstellers heeft hij een paar citaten meegenomen. Uiteraard van schrijvers uit zijn eigen stal. En als iemand de Veenkoloniën de laatste tien jaar op de kaart heeft gezet dan is dat Herman Sandman. Deze passage uit zijn voetbalroman FC Hopeloos (2014) past prima op zo’n desolate kaarsrechte weg in die contreien.

‘Wat is dat voor onzin? Er is hier geen nieuwe weg. Er komt hier geen nieuwe weg. Alle wegen liggen hier al honderd jaar en zullen er de komende honderd jaar liggen. Er is ook geen enkele reden voor een nieuwe weg, want dit is al de kortste weg. En al zouden we een nieuwe weg willen, dan komt die er niet, om-dat dit een uithoek is. Er woont hier niemand en niemand wil hierheen.’

Al is bovenstaande passage natuurlijk veel te lang. Er zal gesnoeid moeten worden, door de samenstellers en de redacteuren Jan Glas en Henk Scholte. En door vormgeefster Yolanda Huntelaar, die de lastige taak heeft om van die honderden citaten een lezenswaardige en grafisch aantrekkelijke kaart te maken. Met de kaart van Amsterdam waren ze zo’n vier jaar bezig. Die van Groningen is volgende zomer klaar.

Stiller: „We weten nu hoe het moet.”

 

Zat 10 sept a.s. – kom naar Van der Velde met uw citaat

Leesbaar Groningen ma 11 juli 02Laatste kans! Lever a.s. zaterdag 10 sept het citaat in van de schrijver, het boek, het gedicht of het lied dat volgens u niet mag ontbreken op de kaart van Leesbaar Groningen. Het gehele redactieteam van Leesbaar Groningen en twee journalisten van Dagblad van het Noorden zullen aanwezig zijn om uw pleidooi aan te horen. We zitten van 13-17 u op de eerste verdieping van Van der Velde Boekhandel op het A-kerkhof 45-47 en gaan graag met u in gesprek over Groninger schrijvers, boeken, liederen en citaten, onder het genot van een kopje koffie of een drankje.

Op de zeepkist voor Leesbaar Groningen

logo_leesbaargroningenLiterair Weblog Tzum meldt: “Ze hebben al veel citaten binnen voor het project Leesbaar Groningen (de opvolger van Leesbaar Amsterdam), maar er kunnen altijd meer citaten bij. Dat kan aanstaande zaterdag van 13.00 uur tot 16.00 uur bij boekhandel Van der Velde aan de Vismarkt in Groningen. Op de feestelijke slotmiddag met betrekking tot het aanleveren van Groningen-citaten is iedereen welkom om last minute zijn citaat te komen inleveren en vanaf een zeepkist (als je wilt) te komen uitleggen waarom dát citaat op de kaart niet mag ontbreken.

Er zijn inmiddels al honderden citaten ingeleverd door lezers van dit blog en lezers van het Dagblad van het Noorden. Van Ede Staal tot Nyk de Vries. Van Melle Hijlkema tot Remco Campert.

Benieuwd of het Groningse toneelstuk Et en Fret er ook bij komt.”

 

Glasnost: Louis Stiller: “Landschap is belangrijk voor schrijvers en dichters.”

Leesbaar Groningen ma 11 juli stadGlasnost meldt: “Na het succes van Leesbaar Amsterdam kon een vervolg niet uitblijven. Momenteel werken schrijvers Louis Stiller en Erik Nieuwenhuis aan Leesbaar Groningen, een kaart in citaten van de provincie Groningen. Via het Dagblad van het Noorden riepen ze de hulp in het van het publiek en dat leverde al meer dan 150 citaten op.

Sonja Schulte sprak met Stiller over de citaten en plaatsen die Groningen op de kaart zetten. Hoe staat Warffum erop? Werken poëtische plaatsnamen als Doodstil en Hongerige Wolf ook inspirerend? En waar ligt precies het groen knollenland van J.J.A. Goeverneur?

Natuurlijk wilden we een handje helpen: op ons verzoek droeg Anneke Claus haar gedicht Vanavond eten we patat voor. Dat staat in haar nieuwe bundel Begrafenis van de mannen. In het gedicht spelen enkele heerden in de Groningse wijk Beijum een prominente rol.”

Boekblad: ‘Leesbaar Amsterdam’ krijgt een vervolg

Leesbaar Groningen bij Van der Velde op 4 juni kaart met plakkers1Leesbaar Amsterdam, de kaart die uitsluitend bestaat uit citaten, krijgt een vervolg. In september verschijnt Leesbaar Bergen, volgend jaar Leesbaar Groningen. Voor de laatste kaart wordt de hulp van het publiek ingeroepen.

Ruim een half jaar na publicatie is ongeveer tweederde van de oplage van Leesbaar Amsterdam verkocht, vertelt Louis Stiller, een van de makers van de kaart. Van de drie versies is ongeveer even veel verkocht: de plano A0-kaart, de opvouwbare A1-kaart en het boekje met deelkaarten. Ook het behang van 3,5 bij 2,5 meter is al enkele keren verkocht aan onder meer de OBA, een makelaar en een school.

De verkoop gaat daarmee veel beter dan de makers hadden gedacht. Stiller: ‘Misschien konden we na twee jaar quitte spelen, maar we zijn nu al uit de kosten zodat we eindelijk een beetje aan onszelf kunnen terugbetalen voor de vier jaar ontwikkeltijd die erin is gaan zitten. We dachten dat het na de feestdagen stil zou vallen, maar we blijven regelmatig boekhandels aan het bevoorraden. Waarschijnlijk moeten we nog dit jaar beslissen of we een herdruk maken.’

Komend najaar komt het eerste vervolg uit. Eindredacteur Bob Polak heeft voor zijn woonplaats Leesbaar Bergen gemaakt – het dorp van onder andere Adriaan Roland Holst, Saskia Noort, Lucebert en Adriaan van Dis. De kaart wordt onder andere onder de aandacht gebracht tijdens de lokale kunsttiendaagse, waar de makers een literaire wandeling uitzetten.

Vorige week ging ook het project-Leesbaar Groningen van start, dat in het najaar van 2017 moet verschijnen. Daarvoor wordt expliciet de hulp van het publiek ingeroepen. Dagblad van het Noorden plaatste een oproep aan lezers om literaire citaten over de provincie in te sturen. Vanaf 1 juni maakt de krant iedere week een portret van een lezer over zijn favoriete citaat. Dat loopt tot september, als de makers het project feestelijk afronden.

Boekhandel Van de Velde hangt op dezelfde dag in haar Groningse filiaal een lege kaart van de provincie op A0-formaat op. Klanten kunnen ter plekke hun citaat opplakken. Mogelijk hangt ook de bibliotheek een dergelijke kaart op. Bij andere boekhandels in de provincie komen folders te liggen met uitleg. ‘We zijn heel benieuwd wat daar uit komt’, zegt Stiller. ‘Misschien komt het publiek met heel andere citaten dan wijzelf.’

Als het project slaagt hebben de makers een formule om uiteindelijk heel Nederland te coveren, denkt Stiller. In dat geval wordt volgend jaar op dezelfde manier Leesbaar Drenthe samengesteld.

Dit is een artikel uit Boekblad, opgetekend door Maarten Dessing.

Al meer dan vijftig citaten voor Leesbaar Groningen

Leesbaar Groningen opprikkaart 3Het project Leesbaar Groningen heeft al ruim vijftig ideeën opgeleverd voor de samenstelling van een plattegrond van de provincie Groningen uit louter literaire citaten.

Het eerste ingeleverde citaat is afkomstig uit Een ongenode gast van Gerrit Krol: ,,’Interessant’, zei de vreemdeling. ‘Met zo weinig verhevenheden moet een heuvel als deze de mensen vroeger hebben uitgenodigd er hun huizen op te bouwen. We staan zeker in het centrum van de stad.’ ‘Precies’, zei Eiso.”

Andere citaten komen onder meer uit Het boek ONT van Anton Valens, Magnus van Arjen Lubach en De eeuwige jachtvelden van Nanne Tepper. Verder zijn er regels poëzie voorgesteld, zoals van Jane Leusink, Rutger Kopland, Bert Schierbeek en Aly Freije. Uiteraard ontbreekt ook ‘t Hogelaand van Ede Staal en het werk van Pé Daalemmer en Rooie Rinus niet.

Leesbaar Groningen is een project van Louis Stiller en Erik Nieuwenhuis in samenwerking met Dagblad van het Noorden. Citaten over Groninger straten, dorpen, wijken en steden voorstellen kan via www.dvhn.nl/leesbaargroningen.

 

Maak uit citaten een kaart van Groningen

Leesbaar Groningen prikkaartEen plattegrond van de provincie Groningen geheel opgebouwd uit citaten. In navolging van zo’n stadskaart van Amsterdam komt er nu een van en voor de provincie Groningen.

De vier makers van Leesbaar Amsterdam gaan aan de slag voor Leesbaar Groningen. Ze roepen de hulp in van lezers van Dagblad van het Noorden.

Maker Louis Stiller: ,,Ik weet zeker dat er heel veel over Groningen en van Groningers te vinden is. Er zijn ongetwijfeld veel Groningers die iets uit hun eigen omgeving weten. Die zullen ons nog verrassen. Misschien via internet wel mensen van over de hele wereld.’’

Iedereen kan een bijdrage leveren aan het tot stand komen van de citatenkaart van Groningen. Kent u een passage uit de muziek of literatuur die gaat over een plek in de provincie Groningen, stuur deze dan in via www.dvhn.nl/leesbaargroningen.

Verzamelde citaten

De verzameling, die in de loop van de zomer moet worden afgerond, resulteert begin volgend jaar in een bijzondere kaart van de provincie. De plattegrond wordt geheel uit de verzamelde citaten opgetrokken. De citaten krijgen tezamen een dusdanige vormgeving, dat steden, dorpen, kanalen, rivieren, het platteland, het Wad, de verbindingswegen en het spoor voor de bezitter van de kaart eenvoudig zijn te herkennen. Dat het om Groningen gaat zie je in één oogopslag. Zoals elke kaart kent ook deze aan de achterzijde een register met coördinaten, dat duidelijk maakt van wie een citaat op de betreffende locatie afkomstig is.

De uitwerking van het project, getiteld Leesbaar Groningen, ligt in handen van een kwartet dat vorig jaar eenzelfde soort plattegrond heeft gemaakt van Amsterdam. Deze stadsplattegrond (Leesbaar Amsterdam) is in eigen beheer uitgegeven, in een oplage van drieduizend stuks, en verscheen in diverse formaten, zelfs als behang.

Leesbaar Amsterdam

Aanstichters van dit arbeidsintensieve project – voor Amsterdam verzamelden ze alle citaten zelf – waren de Neerlandici/schrijvers Louis Stiller en Erik Nieuwenhuis, beiden ooit winnaars van het Hendrik de Vries-stipendium in Groningen. Stiller won onlangs de Groningse persprijs met zijn reportage Hoe Warffum werd wakkergeschud, over de gevolgen van de aardbevingen in zijn woonplaats. Hij is geboren in Groningen, Nieuwenhuis studeerde er maar woont inmiddels in Apeldoorn.

In de loop van Leesbaar Amsterdam raakte Amsterdammer Bob Polak, policoloog en literatuurgek, als eindredacteur betrokken bij de productie. Vervolgens kneedde ‘grafisch componist’ Yolanda Huntelaar alle citaten samen tot die ene stadsplattegrond. Polak is inmiddels een flink eind op weg met een soortegelijk project voor Bergen in Noord-Holland.

Boekhandels

Naast de krant werken ook boekhandels actief mee. Bij Van de Velde op het AKerkhof in de stad komt vanaf 1 juni Leesbaar Groningen in het echt te hangen: een grote, vooralsnog lege, kaart waarop bezoekers via een folder met formulier hun favoriete citaten kunnen prikken. Zo zal deze kaart zich in de loop der tijd vullen met citaten – inclusief de in Dagblad van het Noordengepubliceerde citaten.

Ook bij andere boekhandels in de stad en provincie komen folders met formulieren te liggen, waarop de voorschriften en aanwijzingen rond de citaten van Leesbaar Groningen staan, inclusief een invulformulier met postadres, als de indiener niet over internet beschikt. Ditzelfde geldt ook voor bibliotheken en culturele instellingen in de stad en in de provincie.

Drenthe

De citaten die de lezers naar de krant sturen, vormen de basis voor een in zomermaanden regelmatig verschijnenende rubriek, waarin telkens sommige bijdragen worden uit- en toegelicht. Volgend jaar, zo luidt de opzet, volgt eenzelfde project voor de provincie Drenthe. Alvast handig om te weten.

Voor meer informatie over de stadsplattegrond van Amsterdam zie:www.leesbaaramsterdam.nl.

Dit artikel is uit het Dagblad van het Noorden van 14 mei 2016.

Leesbaar Amsterdam: nu ook in Groningen

Zomer_Groningen_Voordeeluitjes_Vakantieblog_bLeesbaar Amsterdam is sinds deze week ook in Groningen verkrijgbaar. Boekhandels als Godert Walter in de Ebbingestraat, Van der Velde op de Grote Markt en het Akerkhof en boekhandel de Wijde Wereld in de Folkingestraat bieden onder meer de A1-uitvouwkaart en de A0-poster aan.